ZERGATIK EZ DITUGU AMETSAK GOGORATZEN?

Guztiok amesten dugu intentsitate handiagoz edo txikiagoz. Amets horiek egunean zehar bizitakoaren inguruan edo estresatzen gaituzten gauzen inguruan izaten dira normalean. Badaude ames obsesiboak ere, hau da, etxeko lehioren batetik jauzi egin eta hutsera erortzea bezalako, ez zarena helmugara iristen, denboran harrapatuta bazeunde bezala. Ametsaren intentsitatearen arabera gutxi batzutan zerbait gogoratzen dugu, gehienetan ezer gogoratu ez arren.

Pentsa dezakegu ez gogoratze hori ametsek duten karga emozional urriaren ondorioa dela, baina ez da horrela. Ametsa zerbaitek mozten digunean, esaterako iratzargailu batek, laister batean ahazten dugu, niri beintzat maiz gertatzen zait.

Bonatelliren arabera ametsen edukia nola antolatuta eta osatuta dagoen ezinezkoa zaigu gure buruan imajinatzea. Ametsetan dugun sentsazioa eta itsarrik gaudenean duguna ez omen dira bateragarriak.

Horrez gain Freudek dio burua entrenatuz gero probabilitate gehiago izan dezakegula amestutakoa gogoratzeko, gainera jendeak ez omen du beraien ametsentan interesik.

Beste batzuek diotenez amestutako edukiak era badu zerikusia. Errazago gogoratzen dugu ordenatuta dagoena, ordenik eta zentzurik ez duena baino.

PLATON

Aristotelesen bezala, Grezia Zaharreko filosofoa ezagunetako bat izan zen Platon (K.a. 427-347, jaio eta hil Atenasen). Aristoteles handiaren maisua izandakoa, baina berak ere izan zuen maisua, Sokrates, besteak beste. Gaur egungo filosofian izan duen eragina benetan imajinaezina da, filosofia bera gabe ezer ez dela esaterarte hel naiteke. Solasaldiak deitzen den bilduman batzen dira bere lan nagusiak.



Platonen bizitzari buruz ezer gutxi dakigu egun eta ezagutzen dugun informazio fidagarriena berak idatzitakoa da. Familia aristokrata baten jaiotako gizona, bere aita Ariston zen eta ama Periktione. Karmides 30 tiranoak taldekoa zen eta Atenasko demokrazia kolokan jartzea lortu zuten.

K.a.399. urtean Sokrates hiltzera kondenatu eta bere ikasleen kontrako kanpaina zabaldu zen eta alde egin behar izan zuen.

Esaten dutenez, K.a.387. urtean Sizilian egon zen eta bertako erregearen generalarekin harreman handiak izan. Baina bere ideia politikoak ezin izan zituen garatu laster galdu baitzuen hauen konfiantza.

K.a.385. urtean berriz itzuli zen Atenasera eta Akademia zabaldu.

K.a.367. urtearen inguruan Siziliara itzuli zen errege berriari bere politika erakutsi nahian (atxilotu egin zuten).
Atenasera bueltatu eta Dionekin 4 urtez egin zuen lan bere akademian.

K.a. 361. urtean Siziliara joan ziren, sorte gabe oraingoan ere eta Platon atxilotu eta Dion hil egin zuten Sizilia menderatzeko egindako saiakeran. Bizitzako azken 13 urtean bere eskolan pasa zituen.



Bi galderak osatuta zegoen gizon honen filosofiaren ardatza:
1-Zer da errealitatea?
2-Nola ezagutu daiteke errealitatea?



Tipoaren lanak nahiko osorik heldu dira gureganaino, 36 solasaldi eta 7 lan. Solasaldi horiek 5 sailetan banatuta daude: lehen solasaldiak (Apologia, Karmides), lehen-ertain transizio-solasaldiak (Kratilo, Menon), ertain solasaldiak (Fedon, Oturuntza), ertain-azken transizio-solasaldiak (Feedro, Parmenides) eta azken solasaldiak (Sofista, Politikaria).

ARISTOTELE

 ARISTOTELE (Aristoteles)

 Aristotele, denoi ezaguna egiten zaigun filosofo grekoa da. Ondorengo Alexandro ospetsuaren irakasle ere izan zen eta berak fundatu zuen Atenasko Lizeoa edo eskola peripatetikoa. Etika, fisika, biologia, logika, politika eta metafisikari buruzko lan handian egin zituen, adibidez, logika formala asmatu zuen. K.a.384. urtean jaio zen Grezia zaharrean, Estagira herrian, eta K.a.322. urtean hil Eubea izeneko irlan.

K.a. 367. urtean aita hil zitzaion, berak 17 urte zituela. Ondorioz, bere tutoreak Atenasera bidali zuen zentro intelektual batera Platonen akademian ikas zezan.

K.a. 347. urtean, Platon hil zenean, Atenasetik ihes egin zuen helburu berrien bila.

K.a. 343. urtean Filipo II, Mazedoniako erregeak bere 13urteko semearen tutore izateko deitu zion, geroago Alejandro Majno izango zenaren tutore izateko.

K.a. 335. urtean berriro Atenasera itzuli eta eskola propio ireki zuen, lehen aipatu dudan lizeo famatu hori.

K.a. 323. urtean Atenas utzi behar izan zuen filosofiari kontra ez egitearren eta Eubea irlara joan zen. Urte bat ondoren, bertan hil zen kausa naturalengatik.

 Aportazio asko egin dizkigu, baina guzti horien barruan garrantzitsuenak generazio espontaneoaren teoria, ez tradizioaren metodoa, nozioaren mailak, substantzia, potentzia... Bere ideiak garai haietan gauza handiak ziren arren, gaur egun denok ezagutzen ditugun gauza arruntak bezain garrantzitsuak dira, ez baikenuen horrenbeste aurreratuko bere ekarpenengatik ez balitz izango.

HONA EMEN INFORMAZIO GEHIAGO (euskaraz eta gazteleraz):

http://eu.wikipedia.org/wiki/Aristoteles
http://www.biografiasyvidas.com/monografia/aristoteles/
http://es.wikipedia.org/wiki/Arist%C3%B3teles