2 feb 2012

IÑAKI URDANGARIN

Denok jakingo duzuen bezala, Iñaki Urdangarin, Espainiako erregearen suhia da, bere alabetako batekin ezkonduta baitago, Cristinarekin hain zuzen ere. Bera Zumarragakoa da, Gipuzkoakoa, hala ere, ez nintzateke euskalduna dela esaten ausartuko familia bertakoa izan arren.



Orain Babel kasu famatuan (Palma Arena kasutik datorrena) sartuta omen dagoen aztertzen dabiltza eta berarekin batera, Carlos Garcia Revenega, Noos instituko diru eta erregearen alaben diru kontuak eramaten zituena ere, Iñakiren kidea. Esaten dutenez diru publikoa desbideratzen zuen, 2005 eta 2006an Illesportek eta Balear de Turismo institutuak paper batzuk sinatu zituzten Noos institutuarekin, orduan Iñakik gidatzen zuenarekin; honen bidez diru nahiko lapurtu omen zuten. 2011ko abenduaren 12an heldutako komunikatu baten bidez, Zarzuelak Iñaki agerpen ofizialetatik kanpo utzi zuen, ez baitzen erregearen etxearentzat irudi ona horrelako izkanbila potentea.

Ondoren, 2011ko abenduaren 29an Jose Castro epaileak inputatutzat hartu zuen eta 2012ko otsailaren 6an egingo zen epaiketara bidali zuen, bere onerako baldin bazen data aldatzeko baimenarekin. Bi egun geroago, epaile berberak Iñakik egindako eskakizuna onartu zuen eta epaiketa hurrengo hileko (otsaila) 25ean ospatuko da.



Honekin bukatzeko egokia litzateke nire iritzia ematea. Politikan askorik sartu gabe korapilo hau askatzen saiatuko naiz. Gaizki iruditzen zait horrelako jendeak duen postua edukita oraindik gehiago nahi izatea, hori ez da normala. Gogor zigortuak izan beharko lirateke, zeren eta azken finean "denok ditugu eskubide berberak" eta famatua izatearren ez da barkatua izan behar. Beste edonork hori egingo balu izarrak ikusiko lituzke, egin dezatela berdina pentsonaje honekin ere.

24 ene 2012

IÑAKI ZABALETA URKIOLA

Iñaki Zabaleta Urkiola 1952an jaiotako idazle, kazetari eta EHUko irakasle leitzarra da. Kazetaritza New Yorken ikasi zuen.


Iruñeako euskaltegian klaseak emandakoa, baita egin egunkariaren kazetarietako bat ere.
Egun irakasle da Euskal Herriko Unibertsitatean.
Bereak dira Bertsoen ezpata (1979) eta Eskuaren fereka (1979, Xalbador saria) poesia-lburuak, 110 Street-eko geltokia (1985) eta Carloyn Meyer dantzaria (1986, Ignacio Aldecoa saria) narrazioak, eta Wilhelm von Humboldt: hezkuntza eta hizkuntza (2005)saiakera, besteak beste.
Bestalde, komunikazioaren eta irrati-telebistaren inguruan egindako lanen artean, aipagarriak dira: Komunikazioaren ikerkuntzarako metodologia (1997), El factor humano en radio y televisión (1994), Innovaciones tecnológicas en radio y televisión (1993), Los medios de comunicación de las lenguas minorizadas en la Unión Europea (2002), eta Ikus-entzunezko informazioaren teknologia (2003), besteak beste.
LANAK:

POESIA
Bertsoaren ezpata
1979, Elkar
Eskuaren fereka
1982, Hordago

NARRAZIOA
110. Street-eko geltokia
1986, Susa
Carolyn Meyer Dantzaria
1986, Arabako Foru Aldundia

19 ene 2012

PLATON








Aristotelesen bezala, Grezia Zaharreko filosofoa ezagunetako bat izan zen Platon (K.a. 427-347, jaio eta hil Atenasen). Aristoteles handiaren maisua izandakoa, baina berak ere izan zuen maisua, Sokrates, besteak beste. Gaur egungo filosofian izan duen eragina benetan imajinaezina da, filosofia bera gabe ezer ez dela esaterarte hel naiteke. Solasaldiak deitzen den bilduman batzen dira bere lan nagusiak.



Platonen bizitzari buruz ezer gutxi dakigu egun eta ezagutzen dugun informazio fidagarriena berak idatzitakoa da. Familia aristokrata baten jaiotako gizona, bere aita Ariston zen eta ama Periktione. Karmides 30 tiranoak taldekoa zen eta Atenasko demokrazia kolokan jartzea lortu zuten.

K.a.399. urtean Sokrates hiltzera kondenatu eta bere ikasleen kontrako kanpaina zabaldu zen eta alde egin behar izan zuen.

Esaten dutenez, K.a.387. urtean Sizilian egon zen eta bertako erregearen generalarekin harreman handiak izan. Baina bere ideia politikoak ezin izan zituen garatu laster galdu baitzuen hauen konfiantza.

K.a.385. urtean berriz itzuli zen Atenasera eta Akademia zabaldu.

K.a.367. urtearen inguruan Siziliara itzuli zen errege berriari bere politika erakutsi nahian (atxilotu egin zuten).
Atenasera bueltatu eta Dionekin 4 urtez egin zuen lan bere akademian.

K.a. 361. urtean Siziliara joan ziren, sorte gabe oraingoan ere eta Platon atxilotu eta Dion hil egin zuten Sizilia menderatzeko egindako saiakeran. Bizitzako azken 13 urtean bere eskolan pasa zituen.



Bi galderak osatuta zegoen gizon honen filosofiaren ardatza:
1-Zer da errealitatea?
2-Nola ezagutu daiteke errealitatea?



Tipoaren lanak nahiko osorik heldu dira gureganaino, 36 solasaldi eta 7 lan. Solasaldi horiek 5 sailetan banatuta daude: lehen solasaldiak (Apologia, Karmides), lehen-ertain transizio-solasaldiak (Kratilo, Menon), ertain solasaldiak (Fedon, Oturuntza), ertain-azken transizio-solasaldiak (Feedro, Parmenides) eta azken solasaldiak (Sofista, Politikaria).

10 ene 2012

ATHLETIC

Testu honen helburua Athletic-eri eta bere gora-beherei buruzko nire iritzia zuei jakinaraztea da. Hasteko Athletic taldea zer edo zein den jakin gabe ez goaz inora, beraz, euskal talde txuri gorria dela esan daiteke, San Mames bere zelaia, Katedral izenarekin ezaguna. Bere ikur adirazgarriena lehoia da.



Taldea ezagutzen baldin baduzu jakingo duzu euskaldunak bakarrik dituela, euskal herritarrak. Hori esatean izan daiteke gaztea amerikarra izatea, baina gurasoak bertakoak izatea. Harrobia ere badu euskal umeek osatua (Lezama), bertan kategoria askotan jokatzen duten taldeak daude eta adin guztietakoak, alebinetatik infantiletara. Kanpotik haurrak ekartzea ez da ideia txarra, gero bertan jokalari egin daitezen. Horrela jokatu ezean ez litzatekeen besteen aurka egiteko gai izango (Bartzelona, Madril), ezta dagoen mailan mantentzeko ere.

Azken urteotan Europan jolastu izan du ligan lortutako postua dela eta. Aurten ere badabil eta hori ona da, mundu mailan ezaguna egin baitaiteke eta diru dezente poltsikoratu. Baina gauza guztien bezala badu bere alde txarra ere Europan jolasteak. Ligaz gain beste lehiaketa asko izaten dituzte eta guztietan parte hartzeak jokalarien beherakada ekar dezake, presio eta esfortzuari aurre egin ezinda. Aste batean bi partidu izan ditzakete eta normala den bezala bigarren partida horretan ez dira inondik inora aurrekoan bezain fresko egongo.


Dirua irabazteko, batetik, sarreren % x bat beraientzat izaten da, bestetik bazkideek urtero ordaintzen duten kuotatik ere zerbait jasotzen dute. Horrez gain, hauetariko asko selekzioekin ere joaten dira, esaterako espainiarrarekin eta hor ere diru pila lortzen dute. Bukatzeko taldeak propaganda ere badarama, petronorrena, hain zuzen ere.

Erreala eta Osasunarekin dituen harremanak ezin daiteke kaxkarrak direnik esan. Gainera derbietan bi taldeen arteko afizioen arteko lehia izugarri ederrak izaten dira, nahiz eta lagunak izan.



San Mames zaharra txikia dela eta, San Mames berria izeneko zelai handiago bat egiten dabiltza. Noski, baina norbaitek ordaindu behar izango du! Zati bat bazkideek ordaintzen dute, Clubak berak. Ez omen da nahiko horrekin eta Bizkaiko aldundia handiren batek ere ordaindu behar du, baina aldundiari nork ordaintzen dio? Guk, beraz, guk ordainduko dugula esan daiteke. 


20 dic 2011

EGUBERRIAK

Guk abenduaren 25ean egiten dugun jaia, non Jesukristoren jaiotza gogoratzen eta ospatzen da.











JATORRIA
  • Willian J. Thigeren arabera  II.mendean abenduak 25ean ospatzen zuten jada, erromatarren eguzkiaren jaia ospatu orduko.
  • 386.urtean Juan Crisostomok herrialdeak bateratu zituen denek 25ean ospa zezaten nahiz eta askok arinagotik ospatu.
  • Erromatarrek Saturnoren jaia ospatzen zuten data hontan. Ondorioz Julio I. aita santuak 350ean Jesusen jaiotza ospatzea proposatu zuen.
  • Beste batzuek VI. mendean Konstantino I.goa handiak kristautasuna zabaltzeko asmatutako jaia dela defendatzen dute.
  • Askok diotenez, Jesus jaio zenean zeru izartsua omen zegoen eta artzainak kanpoan omen zeuden beraien artaldeak zaintzen, beraz, ezin zen negua izan. Baina elizak kontra egiten ditu, beste urtaroan pasko eguna duelako.











NEGUKO SOLSTIZIOA

Gaurik luzeena eta egunik motzenari deitzen zaio horrela. Abenduaren 20 eta 23 egunen artean izaten omen da, gabon hasieran. Jesus horrelako batean jaio omen zen planetek kokatze puntu ezpezifiko hortan zeudela.


NAVIDAD HITZA

Navidad hitza latineko "Nativitate" hitzetik dator.
Nati: jaiotza
vita: bizitzarena
te: zuretzat
Beraz, "zuretzako bizitzaren jaiotza" esan nahi du.

OPARIEN JATORRIA

Benetan ohitura zaharra da gabonetan haur eta gaztetxoei opariak ematearena (sarri helduen artean ere bai). Horretarako tipikoa da misterio gisa ezagutaraztea hau, esaterako, Euskal Herrian olentzero.
Erromatarrek ere bazuten ohitura hau, beraien artean opari txikiak egiten zituzten laurel eta olivo landareen adarrak eta kriseiluak, bertan izenak, gurariak.. idatzita zeudenak.

13 dic 2011

MIKEL LABOA




Mikel Laboa Mantzizidor was born in 1934 (Donostia) and died in 2008 (Donostia). He was a famous singer of Basque Country. Some experts said that Mikel was the best experimentalism of the Basque classic music on the xx century.

We can distinguish his songs in three columns: recovering old songs, become poems to songs, experimentation of songs called "lekeitioak".

He worked in a foundation called  "Ez dok hamairu". The objective of the group was to claim for the freedom of Basque Country, but  surfacing that through different elements of the nature.

Here we have a famous song traduced to English:

THE BIRD BIRD

If I cut the wings
it was me ,
it doesn´t run away,
But, like this
it wasn´t be more a bird
and me...
I love the bird.



29 nov 2011

BANDERAK

ZER DA BANDERA?
Estatu, talde edo nazio baten koloreak edo armarria dituen ehun-zatia, ikurtzat erabiltzen dena. Askotan albo batetik masta edo makila bati helduta egoten da.

NONDIK DATOR?
Asia aldetik omen datoz, gaur egungo Birmaniatik, hain zuzen ere. Baina lehenengo bandera ofiziala ikusi ahal izateko antziñako Persiar Imperiorarte bidaiatu behar dugu, K.a. 550-330 urteetararte. Bandera hau Imperioaren identitate seinu bezala erabilia izan zen.

Europari dagokionez, lehen bandera Erromatar Imperioarena izan zen, legioak normalean animali, dragoi edo arranoak agertzen ziren irudiak erabiltzen zituzten. Hauek hazearen laguntzaz mugitzeko prestatzen hasi ziren, hegan egiten duten itxura hartuz. Ohitura apurka-apurka mundu osorantz zabaldu da.




Banderak gauza askotarako erabili izan dira. Hainbat identitate adieraz zitzaketen, esaterako, erlijioa, klase soziala, herria, imperioa... Garrantzi handia izan zuten gerra garaian, batez ere, bando biak identifikatzeko erabiltzen baitziren.

Aurreko talde guztiak bandera zuten, azken pausua itsasontziei ere banderak jartze izan zen, honela banderen señaleen sistema sortu zen.







BANDERA EZBERDINAK

Ikurrina
Bizkaia burujabearen sinboloa izateko sortua izan zen, Sabino anaiek sortua, nazio modernoen bandera eredutzat hartuz.

Hasierako banderak 500*280 cm zituen eta Eusko Alderdi Jertzaleak bere egin zuen.

Laster hasi ziren Euskal Herri osoko ikurtzat hartzen baina, Arana ez zegoen horrekin ados eta lurralde bakoitzari bere bandera egin zion, baita bandera orokor bat ere.

1936an Euskal Herriko bandera ofizialtzat hartu zuten, baina Francok legez kanpo utzi zuen 1939. urtean.

1977an berriro legeztatu eta gure ikur bihurtu da gaur egun arte.




Piraten bandera
Gehienetan ohial zati beltz bat da, non burezur zuri bat eta bi hezur zuri gurutzatuta agertzen diren.Bandera ezberdinak daude, aipatutako hau gure artean ezagunena da, baina badaude beste asko ere bai. Hezurrak eta eskeletoak bandera hauetako gehienetan agertzen ziren, beldur puntu bat eman behar izaten zuten, beste itsasontzian izutzeko. Piraten helburua etsaiaren itsasontziak lapurtzea zen, bandera gorria ateratzen zuten indarrez lortuko bazuten beraien helburua. Baina piraten banderak bazuen bere alde txarra ezin zen arinegi igo, besteek alde egiten baitzuten.




Estatu batuetako bandera 
1777ko ekainaren 14an erabakia izan zen, ondorioz, egun horretan banderaren eguna ospatzen dute estatu batuarrek. Bandera hau 15 errenkadaz osatuta dago, errenkada zuri eta gorriez. Goian ezkerraldean lauki urdin bat dago eta barruan 50 izar zuri.



22 nov 2011

LANGABEZIA




Egun, denok dakigunez, lana gazteria kezkatzen duen gai horietako bat da. Gainera, ekonomiak daraman bide okerrarekin are gehiago kezkatzen gaitu. Nork ez du pentsatu zer izan nahi duen nagusitan? Nork ez du pentsatu lan bila atzerrira joan behar duenik? Bada, arazoa oso ezaguna da gure artean eta sarritan galdetzen diogu gure buruari zer egin dezakegun arazoa konpontzeko. Honek, ondorio latzak ekar ditzake denbora luzera, estatuarentzat eta bertan lan bila dabiltzan gazte edo edadekoentzat. Ondorio nagusienak, gazteak gogoz kontra kanpora joan behar izatea (emigrazioak) eta horrek eragingo lukeen estatu porrota izan daitezke.



Nik uste, lan eza estatuan agintzen duen alderdi politikoak hartzen dituen neurrien araberakoa dela, hau da, langabezi zifra altu horiek gobernuak estatuko diruarekin egindako gestio kaxkarrak dakartzala. Agintariek eskuartean darabilten dirutza imajinaezina da, baina beraien proiektuetan inbertitzen dutena oraindik handiagoa, ez dute kontrolatzen dirua. Horren ondorio dira, sarritan geldirik ikusten ditugun proiektu edo obrak.



Nahiz eta erruaren zati handi bat gobernuak izan, ez da errudun bakarra. Langabezian dagoen jendeak lanarekiko duen iniziatiba ezak ere badu bere erru zatia, lan egin nahi ez duen jendeak, hain zuzen ere. Jendeak lan ona nahi izaten du, prest egongo litzateke  nahi duen lana lortu ezin eta zeharo zorrak jateko. Honekin esan nahi dut, jendeak ez duela nahi lan egin garbiketan, basoan edo peoi bezala, baizik eta, arkitekto, irakasle edo bulego gizon bezala.



Arazoaren azken kausa, beti lan egin gabe bizi izan direnen alferkeria da, errege, duke,  markes, politiko eta horrelakoen alferkeria. Inoiz ez dute lanik egin, inork baino gehiago kobratzen dute, ordea. Hori normala dela uste al duzue?  Ez al ditugu guztiok eskubide berberak? Ba antza denez, ez. Guztiz sutzen nau horrelako jendeak, batez ere, krisialdi hau gainditzeko gomendioak ematen dizkigutenean.




Hala izanik, gazteek lana bilatzeko duten zailtasuna benetako arazoa da gaur egun. Baina arazoari aurre egiteko soluziobide anitz daude, bai gobernuak egin ditzakeenak, bai guk egin ditzakegunak.



Hasteko, gobernua zertxobait kezkatu beharko litzateke gure ongizateaz. Adibidez, bere proiektuen aurrekontuak murriztu eta aurreratutako diru hori, gazteek lanbide dezenteak izan ditzaten erabili. Irtenbide hau, badakit ez dela aurrera ateratzen erraza, baina azken finean gobernua herriak hautatua dago eta herriaren ongizatearengatik egin beharko luke lan.





Agintariei dagokienez, beste irtenbide bat gobernu aldaketa izan daiteke. Azken urteotan ikusi dugunez,  ezin izan diote krisiari eta langabeziari aurre egin, beraz, ez legoke txarto beste alderdi politiko bati txanda ustea. Azken finean gauzak ez ditu orain dauden baino txarrago utziko. Soluzio honek hauteskundeen aurreratzea eskatuko luke.



Politika alde batera utzita, gazteek hartu behar dituzten neurriak aipatuko ditut orain. Alde batetik, lan egin nahi ez duten gazteei langabeziako prestazioa kendu beharko litzaieke, bestetik, gazteak lan bakarra egiteko prestatu ordez, lan bat baino gehiago egiteko prestatuak izan beharko lirateke.



Goi mailako jendeak kobratzen duena, gainontzekoak kobratzen dutenarekin parekatzea izan daiteke azken irtenbidea. Lehen esan bezala, errege, politiko eta horrelakoak, guk ordaintzen ditugun zergak ordaintzera bultzaraztea, ikus dezaten jendeak bizitza aurrera ateratzeko asko sufritu behar izaten duela.


Hortaz, guzti honetatik ondori bat atera behar izango banu, gobernu eta gazteen parte hartzerik gabe ez dagoela langabeziatik eta krisialditik irteteko modurik esango nuke.

17 nov 2011

BIZIKLETA MOTAK



Hasteko garrantzitsua litzake, bizikleta bat zer den azaltzea.
Bizikleta: Diametrobereko bi gurpileko ibilgailua, katea bati akoplatua dagoen pedal-sistema batek atzeko gurpilari eragiten dionekoa.
Orain bizikleta motak ezagunenak azaltzeko moduan gaude, badakigu bizikleta bat zer den eta.

Etxeko bizikleta
Etxeko biziketa, gazteleraz bicileta doméstica edo estática deitua, gaur egun ezagutzen den bizikleta mota famatuenetarikoa da. Horreakoak izaten dira gimnasio eta horrelakoetan egoten direnak. Hitzak berak adierazten digu nolakoa den, tokitik mugitu gabe egin dezakegu kirola, estatiko gaudela. Gurpilik ez dute izaten, bestela beste bizikleten antza dute. Martxa ezberdinak izaten dituzte egin nahi dugun kirolaren arabera erregulatzeko edo dugun mailaren arabera erregulatzeko.


 Mendiko bizikleta
Errepidetik kanpo, mendian ibiltzeko espezializatua den bizikletei deritze, BTT izenaz era ezagunak. Hauen ezaugarri naguisiena zabiltzan terrenoari gogorrago eusten dion material eta elementuz eginak egoten direla da, eta batez ere gehienetan izaten duten suspensio sistema konplexua. Kubiertei dagokienez, askoz ere lodiagoak izaten dira, eta lur motari ondo heltzeko tako sakonak izaten dituzte, honek askoz trakzio hobea izatera baimentzen ditu. Gurpilen diametroa ere ez da txikia izaten, 24-29 pulgada tartekoak izan daiteke, gehienek 26 pulgada dituzten arren.


Lasterketa bizikleta
Lasterketa bizikletak errepide eta pistako txirrindularitzarako bizikleta azkarrak dira. Bere diseinua abiadura handia hartzeko diseinatuta dago, forma bitxiak izaten dituzte, batez ere eskulekuan, beherantza irtetzen den adar kurbatu bat izaten du bi aldeetan. Forma horiek txirrindulariak postura aerodinamikoak izateko eginak daude, haizeaz ez geldiarazteko esaterako. Mota honen barruan azpimultzoak aurki ditzakegu:
  • Errepideko bizikleta
  • Ziklokros bizikleta
  • Pista bizikleta
  • Triatloi bizikleta
  • Erlojuz kontrako biziklea
  • Criterium bizikleta




Turismo bizikleta
Txirrindulariaren erosotasunerako, bidaia luzeetarako eta karga astunak garraiatzeko prestatutako bizikletak izaten dira. Normalean atzekaldean motxilak edota maletak eramaten ditu, beraz estabilitate handia izaten dute eta oso arinak izaten dira. Mendiko bizikletaren eta errepidekoaren arteko nahasketa erosoa da. Adibide bat jartzeko, turismo bizikletak izaten dira Santiago bidea egiteko erabiltzen direnak.



Tolestu daitezkeen bizikletak
Izenak dioen moduan, erabili ostean kotxea... sartu nahi izanez gero erditik tolestu eta txiki-txikiak bihurtzen diren bizikletak dira, edozein iskinatan utzirik ere ez dute ezpazio handirik okupatzen. Ondorioz, edozein etxe edo lantegitan gorde daiteke, baita itsasontzi, hegazkin edo garraio publiko bidez garraiatu.1970. urtean modan egon ziren umeen artean, badirudi gaur egun ere gero eta gehiago ikusten direla, batez ere mediterraneo kostan. Ez dira bizikleta oso onak material eta formei dagokionez, baina duten erosotasuna ezin daiteke gainditu.

Hauek izan dira guri ezagunenak egiten zaizkigun bizikletak (ezagunenak), baina horrek ez du esan nahi ez daudenik mota gehiago. Adibidez, behar berezidun pertsonentzakoak, erremolke bizikleta, trizikloa, bi pertsonako bizikleta (tándem), BMX...

Hona hemen bideo guapo bat:



8 nov 2011

ARISTOTELE

 ARISTOTELE (Aristoteles)








 Aristotele, denoi ezaguna egiten zaigun filosofo grekoa da. Ondorengo Alexandro ospetsuaren irakasle ere izan zen eta berak fundatu zuen Atenasko Lizeoa edo eskola peripatetikoa. Etika, fisika, biologia, logika, politika eta metafisikari buruzko lan handian egin zituen, adibidez, logika formala asmatu zuen. K.a.384. urtean jaio zen Grezia zaharrean, Estagira herrian, eta K.a.322. urtean hil Eubea izeneko irlan.

K.a. 367. urtean aita hil zitzaion, berak 17 urte zituela. Ondorioz, bere tutoreak Atenasera bidali zuen zentro intelektual batera Platonen akademian ikas zezan.

K.a. 347. urtean, Platon hil zenean, Atenasetik ihes egin zuen helburu berrien bila.

K.a. 343. urtean Filipo II, Mazedoniako erregeak bere 13urteko semearen tutore izateko deitu zion, geroago Alejandro Majno izango zenaren tutore izateko.

K.a. 335. urtean berriro Atenasera itzuli eta eskola propio ireki zuen, lehen aipatu dudan lizeo famatu hori.

K.a. 323. urtean Atenas utzi behar izan zuen filosofiari kontra ez egitearren eta Eubea irlara joan zen. Urte bat ondoren, bertan hil zen kausa naturalengatik.

 Aportazio asko egin dizkigu, baina guzti horien barruan garrantzitsuenak generazio espontaneoaren teoria, ez tradizioaren metodoa, nozioaren mailak, substantzia, potentzia... Bere ideiak garai haietan gauza handiak ziren arren, gaur egun denok ezagutzen ditugun gauza arruntak bezain garrantzitsuak dira, ez baikenuen horrenbeste aurreratuko bere ekarpenengatik ez balitz izango.

HONA EMEN INFORMAZIO GEHIAGO (euskaraz eta gazteleraz):

http://eu.wikipedia.org/wiki/Aristoteles
http://www.biografiasyvidas.com/monografia/aristoteles/
http://es.wikipedia.org/wiki/Arist%C3%B3teles